Handke mbushi të 70-tat

Nëse dikush e kërkon një ekzemplar për të dëshmuar se pleqëria nuk do të thotë patjetër pjekuri ja ku e ka një: Peter Handke i mbushi më 6 dhjetor 70 vjet. Për jo pak shqiptarë Peter Handke është scriptor diabolus-i par exellance.

Këtë antifamë – dhe atë jo vetëm te shqiptarët – shkrimtari dhe përkthyesi austriak ia imputoi vetes me përkrahjen e palodhshme dhe të pakusht Serbisë, sidomos asaj serbie millosheviçiane, që çmendurisht ia kishte vënë flakën Ballkanit, e para së gjithash me çizme e kanibalshëm rrezikonte çdo specie joserbe në rajon.

As sot në këto ditë ditëlindjeje nuk e pyesim se pse nuk kthjellet, racionalizohet dhe pranon se ka qenë dhe është në irritim, sepse shkrimtari e ka zakon të jetë në anën e viktimave e jo të xhelatëve. Shkrimtari, ai që gjuhën dhe të bukurën i ka mjete farkimi dhe ekzistence, mbetet paradoks e vetëasgjësues nëse akuzon botën e shekullit 21, se pse përpiqet ta reduktojë sa më shumë krimin.

Ne nuk e pyesim – thamë – e ai ndoshta mund të na pyes: Pse ma uroni pra ditëlindjen? Sepse kemi “zemrën mal”. Nëse të na kishte takuar ndonjëherë ndonjë Zot, sigurisht se do të na kishte shpallur kryefalësit dhe kryepajtuesit e globit. Ne jemi egërsisht destruktivë ndërmjet vete, ama fabrika shpirti për të tjerët. Handke di shumë pak për ne kapuçbardhët. Në rastin e Handkes ngushëllohemi me thënien e Nietzsches: Një jam unë, e tjetër janë shkrimet e mia”.

Dhe jashtë këtij kontesti serbo-shqiptar, Handke është shkrimtar i madh. Mendojmë për “Pohuesi dhe mohuesi”, “Kalërimi mbi Bodensee”, “Lëvizja e gabuar”, “Era dhe deti” dhe dhjetëra vepra tjera të shkëlqyeshme, të cilat janë kontributi më dominant i kësaj epoke, për ta nxjerrë gjermanishten nga ngurtësia gati ushtarake, nga pashpirtësia formulareske, duke e shndërruar atë edhe në gjuhë poezie e letërsie që din të bëjë muzikë.

Për këtë, për shkrimtarin e madh e jo për njeriun e irrituar: gëzuar ditëlindjen i nderuar!

 

NDAJË
Është lindur në Dobërdoll të Maqedonisë. Në moshën 18 vjeçare dënohet me 6 vjet burg nga Jugosllavia e atëherëshme për kundërrevolucion dhe separatizëm. Shkollën e mesme e mbaron në Gostivar dhe Tetovë. Ka mbaruar (1992 – 2002) Historinë e Arteve, Teologjinë, Mediat, Antropologjinë Sociale, Historinë krahasuese dhe Filozofinë (në Belgjikë, Francë, Zvicër). Studimet postdiplomike në Filozofi dhe Histori (2002 – 2009) i ka mbaruar në Zvicër. Ka punuar si kryeredaktor i disa të përditshmeve shqiptare dhe si redaktor në gazeta zvicerane. Aktualisht ligjëron në Institute të ndryshme akademike Historinë e Evropës Juglindore, Filozofinë Antike dhe Historinë e Arteve. Merr pjesë në projekte të ndryshme shkencore që kanë të bëjnë me Historinë e Ballkanit dhe Mediat atje. Autor i disa veprave me prozë, ese, kritikë letrare dhe studimesh shkencore në gjermniashte, shqip dhe frengjisht. Jeton në Bernë. Që nga viti 1991 jeton në Bernë të Zvicrës.